Is poëzie nodig in het onderwijs?

LoadingVoeg toe als favoriet

Onlangs kwam ik op facebook een  artikel tegen met de titel is poëzie nodig in het onderwijs?

 

Een zeer behartigenswaardig artikel van Tinneke van Bergen moet ik zeggen.
Ik vraag er op deze plek in enigszins verkorte vorm graag aandacht voor.

Over die vraag heb ik de voorbije dagen en in het bijzonder op vrijdag veel nagedacht. Ik mocht namelijk uitleg en voorbeelden geven bij de bundel poëzielessen voor het basisonderwijs waaraan ik meewerkte in het kader van Poëzieweek 2017.

Om die vraag te beantwoorden, wil ik ze even in een breder perspectief plaatsen: is poëzie belangrijk in het leven? Want als poëzie belangrijk is in het leven, dan verdient ze, denk ik toch, een plaats in het onderwijs.

Volgens mij zijn er heel veel redenen waarom poëzie zin-vol is en het leven beter maakt. Ik ga ze hier niet allemaal proberen op te noemen. Dat zou me niet lukken, maar ik geef jullie er graag vijf:

Kunst doet ons nadenken over de werkelijkheid in al zijn complexiteit, over het mysterie van het leven.
Zo ook poëzie als vorm van kunst. De Britse professor Richard Hoggart betoogde dat literatuur zo waardevol is ‘omdat zij de zin van het menselijk bestaan – op een bijzondere manier – onderzoekt en vorm geeft; omdat literatuur de verscheidenheid, de complexiteit en de vreemdheid van ons bestaan laat zien. ‘Want in literatuur’, zo voegde hij daaraan toe, ‘kijken we naar het leven met alle kwetsbaarheid, eerlijkheid en scherpzinnigheid waarover we beschikken, tenminste als we met aandacht lezen.’
“Het doel van de kunst is niet het uiterlijk van dingen weer te geven, maar het innerlijk… dat is de echte werkelijkheid.” (Aristoteles) Kunst en poëzie gaan naar de diepte, naar wat ver onder het oppervlak zit. Poëzie is een uitstekend middel tegen oppervlakkigheid. Het gaat in tegen de illusie dat alles eenduidig is en dat kan of moet opgelost worden. Poëzie helpt ons te denken op een andere, creatieve manier, helpt ons anders naar de dingen te kijken.
Mensen grijpen vaak naar poëzie op bijzondere momenten in het leven: bij een geboorte, een overlijden, huwelijk, liefdesverdriet, enz. Er gaat vaak een enorm troostende kracht uit van poëzie.

“Poëzie schrijven is schilderen met woorden” zei de fantastische Nederlandse dichteres Bette Westera vrijdag in haar openingsrede als centrale gast op die Studiedag Poëzieweek in Mechelen. Kunst en dus ook poëzie geven ons beelden om mee te denken. Uit onderzoek blijkt dat poëzie de verbeeldingskracht en het creatieve denken van kinderen versterkt. Wanneer de begeleiding goed is, zou het werken met metaforen in poëzie kinderen ondersteunen in hun intellectuele, emotionele en creatieve ontwikkeling. Door verhalen en gedichten te schrijven ontwikkelen kinderen bovendien manieren om in symbolen te denken en om abstract te denken – dat hebben ze o.a. nodig bij rekenen.
Mijn laatste argument is dat poëzie de emotionele intelligentie bevordert. Het gebruik van metaforen is belangrijk bij het uitwisselen van gedachten en gevoelens. Daarnaast stimuleert poëzie ons om dubbelzinnigheden in taal te herkennen. Het inzicht en besef dat er vaak meerdere interpretaties mogelijk zijn, helpt om begrip op te brengen voor standpunten van anderen.
Deze vijf argumenten zijn voor mij al ruim voldoende om te stellen dat poëzie belangrijk is in het leven en een vaste plaats verdient in het onderwijs. Het is bovendien mooi meegenomen dat je van poëzie ook intens kan genieten.

Tinneke van Bergen

Je moet lid zijn om te kunnen reageren.

Recente reacties

  1. En zo is het. Poezie is schilderen met woorden.
    Als theatermaker en oud stadsdichter van Enschede hebben wij met onze theatergroep De Nieuwe Koning, een voorstelling ontwikkeld voor de bovenbouw van het primair onder wijs "Dichten is niet Eng"met een heel lesprogramma: zie anjaentanja.nl
  2. Ik kan me er ook van harte in vinden, Piet en vind dat poëzie nog teveel een ondergeschoven kindje in het onderwijs is. Het kan een duidelijke verrijking in de ontwikkeling van ieder kind betekenen! Dus ja, poëzie blijft nodig in het onderwijs.

    Fijn artikel hoor!
  3. Een mooie uiteenzetting zet je hier neer Nadenken over en aanzetten tot uitpluizen verdiepen en van genieten.
    Door het op te schrijven kijk ik er zelf soms ook anders tegenaan. En met reacties van andere ook weer Dat vind ik leuk.
  4. Met poëzie schrijven worden veel dingen op een geheel andere wijze 'gezien / benaderd'. Soms wel iets maar niet altijd voorspelbaar.
    Om je 'rijk' uit te kunnen drukken maakt -althans voor mij -gelukkig!
    Het zorgt voor verrassing bij de verbeelding en ontwikkeling!

    Poëzie in het onderwijs zou ik zeker toegankelijk maken en ik hoop dat velen het met mij eens zijn!

    Bedankt Laantje voor dit fraai stuk proza!
  5. Poëzie, rijkdom van de taal beleven.
    De vijf argumenten zijn inderdaad al voldoende om te concluderen dat het nodig is in het onderwijs.

    Mooi artikel en de aandacht die jij er aan schenkt, dankjewel.
<< Terug naar de homepage

Informatie dichter

Dichtersnaam: Piet Hardendood

Beheerder/Iniatiefnemer

Toon alle gedichten

Favorieten van Piet Hardendood

  • Deze dichter heeft nog geen favorieten.

Piet Hardendood is favoriet bij