Column: Is poëzie nodig in het onderwijs?

Onlangs kwam ik op facebook een  artikel tegen met de titel is poëzie nodig in het onderwijs?

 

Een zeer behartigenswaardig artikel van Tinneke van Bergen moet ik zeggen.
Ik vraag er op deze plek in enigszins verkorte vorm graag aandacht voor.

Over die vraag heb ik de voorbije dagen en in het bijzonder op vrijdag veel nagedacht. Ik mocht namelijk uitleg en voorbeelden geven bij de bundel poëzielessen voor het basisonderwijs waaraan ik meewerkte in het kader van Poëzieweek 2017.

Om die vraag te beantwoorden, wil ik ze even in een breder perspectief plaatsen: is poëzie belangrijk in het leven? Want als poëzie belangrijk is in het leven, dan verdient ze, denk ik toch, een plaats in het onderwijs.

Volgens mij zijn er heel veel redenen waarom poëzie zin-vol is en het leven beter maakt. Ik ga ze hier niet allemaal proberen op te noemen. Dat zou me niet lukken, maar ik geef jullie er graag vijf:

Kunst doet ons nadenken over de werkelijkheid in al zijn complexiteit, over het mysterie van het leven.
Zo ook poëzie als vorm van kunst. De Britse professor Richard Hoggart betoogde dat literatuur zo waardevol is ‘omdat zij de zin van het menselijk bestaan – op een bijzondere manier – onderzoekt en vorm geeft; omdat literatuur de verscheidenheid, de complexiteit en de vreemdheid van ons bestaan laat zien. ‘Want in literatuur’, zo voegde hij daaraan toe, ‘kijken we naar het leven met alle kwetsbaarheid, eerlijkheid en scherpzinnigheid waarover we beschikken, tenminste als we met aandacht lezen.’
“Het doel van de kunst is niet het uiterlijk van dingen weer te geven, maar het innerlijk… dat is de echte werkelijkheid.” (Aristoteles) Kunst en poëzie gaan naar de diepte, naar wat ver onder het oppervlak zit. Poëzie is een uitstekend middel tegen oppervlakkigheid. Het gaat in tegen de illusie dat alles eenduidig is en dat kan of moet opgelost worden. Poëzie helpt ons te denken op een andere, creatieve manier, helpt ons anders naar de dingen te kijken.
Mensen grijpen vaak naar poëzie op bijzondere momenten in het leven: bij een geboorte, een overlijden, huwelijk, liefdesverdriet, enz. Er gaat vaak een enorm troostende kracht uit van poëzie.

“Poëzie schrijven is schilderen met woorden” zei de fantastische Nederlandse dichteres Bette Westera vrijdag in haar openingsrede als centrale gast op die Studiedag Poëzieweek in Mechelen. Kunst en dus ook poëzie geven ons beelden om mee te denken. Uit onderzoek blijkt dat poëzie de verbeeldingskracht en het creatieve denken van kinderen versterkt. Wanneer de begeleiding goed is, zou het werken met metaforen in poëzie kinderen ondersteunen in hun intellectuele, emotionele en creatieve ontwikkeling. Door verhalen en gedichten te schrijven ontwikkelen kinderen bovendien manieren om in symbolen te denken en om abstract te denken – dat hebben ze o.a. nodig bij rekenen.
Mijn laatste argument is dat poëzie de emotionele intelligentie bevordert. Het gebruik van metaforen is belangrijk bij het uitwisselen van gedachten en gevoelens. Daarnaast stimuleert poëzie ons om dubbelzinnigheden in taal te herkennen. Het inzicht en besef dat er vaak meerdere interpretaties mogelijk zijn, helpt om begrip op te brengen voor standpunten van anderen.
Deze vijf argumenten zijn voor mij al ruim voldoende om te stellen dat poëzie belangrijk is in het leven en een vaste plaats verdient in het onderwijs. Het is bovendien mooi meegenomen dat je van poëzie ook intens kan genieten.

Tinneke van Bergen

Door: Piet Hardendood

Reacties (5) 27/07/2018

Recente reacties

Gedicht: Wilde bloemen

Auteur: wil melker

Dolf de Jong reageert 20-09-2018

Gedicht: NATUREINGANG

Auteur: Martin Kageling

Dolf de Jong reageert 20-09-2018

Gedicht: PRINSJESDAG

Auteur: Martin Kageling

Martin Kageling reageert 20-09-2018

Gedicht: Op de rand van de krant

Auteur: Stanislaus Jaworski

Stanislaus Jaworski reageert 20-09-2018

Gedicht: Stil gesprek.

Auteur: Ruud Grootveld

Martin Kageling reageert 19-09-2018

Gedicht: De nachtvlinder

Auteur: Dolf de Jong

Dolf de Jong reageert 19-09-2018

Gedicht: De nachtvlinder

Auteur: Dolf de Jong

Dolf de Jong reageert 19-09-2018

Gedicht: Stil gesprek.

Auteur: Ruud Grootveld

ebba22 reageert 19-09-2018

Gedicht: Werkelijkheid

Auteur: Enny Treffers-Holsboer

ebba22 reageert 19-09-2018

Gedicht: STADSGEZICHT

Auteur: Martin Kageling

Ruud Grootveld reageert 19-09-2018

Gedicht: STADSGEZICHT

Auteur: Martin Kageling

Ruud Grootveld reageert 19-09-2018

Gedicht: Stil gesprek.

Auteur: Ruud Grootveld

Ruud Grootveld reageert 19-09-2018

Gedicht: Stil gesprek.

Auteur: Ruud Grootveld

Martin Kageling reageert 19-09-2018

Gedicht: Stil gesprek.

Auteur: Ruud Grootveld

Martin Kageling reageert 19-09-2018

Gedicht: Naadloos gelast

Auteur: wil melker

wil melker reageert 19-09-2018

Gedicht: Lief me ~ tanka

Auteur: Corry Broer

wil melker reageert 19-09-2018

Gedicht: PRINSJESDAG

Auteur: Martin Kageling

Corry Broer reageert 19-09-2018

Gedicht: De nachtvlinder

Auteur: Dolf de Jong

Corry Broer reageert 19-09-2018

Gedicht: Naadloos gelast

Auteur: wil melker

Corry Broer reageert 19-09-2018

Gedicht: De nachtvlinder

Auteur: Dolf de Jong

Martin Kageling reageert 19-09-2018

Gedicht: PRINSJESDAG

Auteur: Martin Kageling

Martin Kageling reageert 19-09-2018

Gedicht: Werkelijkheid

Auteur: Enny Treffers-Holsboer

Enny Treffers-Holsboer reageert 18-09-2018

Gedicht: PRINSJESDAG

Auteur: Martin Kageling

Dolf de Jong reageert 18-09-2018

Gedicht: De vrouw in het groen

Auteur: Ruud Grootveld

Ruud Grootveld reageert 18-09-2018

Gedicht: Telkens als ik mijn ogen sluit

Auteur: Dolf de Jong

Dolf de Jong reageert 18-09-2018

Gedicht: De melodie

Auteur: Dolf de Jong

Dolf de Jong reageert 18-09-2018

Gedicht: De vrouw in het groen

Auteur: Ruud Grootveld

Martin Kageling reageert 18-09-2018

Gedicht: Werkelijkheid

Auteur: Enny Treffers-Holsboer

Ruud Grootveld reageert 18-09-2018

Gedicht: Nieuwe kansen

Auteur: Ruud Grootveld

Corry Broer reageert 18-09-2018

Gedicht: Onfortuinlijk

Auteur: Corry Broer

Corry Broer reageert 18-09-2018

Gedicht: Als de ziel danst

Auteur: wil melker

wil melker reageert 17-09-2018

Gedicht: VOORHOUT

Auteur: Martin Kageling

Ruud Grootveld reageert 17-09-2018

Gedicht: Een existentieel deel

Auteur: wil melker

wil melker reageert 17-09-2018

Gedicht: Er vogelt geen kleur

Auteur: wil melker

wil melker reageert 17-09-2018

Gedicht: Bevrijd in september

Auteur: Stanislaus Jaworski

Stanislaus Jaworski reageert 17-09-2018

Gedicht: Als de ziel danst

Auteur: wil melker

Corry Broer reageert 17-09-2018

Gedicht: Mijn toekomstdroom

Auteur: Corry Broer

Corry Broer reageert 17-09-2018

Gedicht: Mijn toekomstdroom

Auteur: Corry Broer

Corry Broer reageert 17-09-2018

Gedicht: Het verlieven

Auteur: Stanislaus Jaworski

Stanislaus Jaworski reageert 17-09-2018

Gedicht: Bevrijd in september

Auteur: Stanislaus Jaworski

Stanislaus Jaworski reageert 17-09-2018

Gedicht: Aan de oevers van mijn ziel

Auteur: Cor van Welbergen

Laantje reageert 17-09-2018

Gedicht: Aan de oevers van mijn ziel

Auteur: Cor van Welbergen

Cor van Welbergen reageert 17-09-2018

Gedicht: Parelden je lach

Auteur: wil melker

wil melker reageert 17-09-2018

Gedicht: Mijn toekomstdroom

Auteur: Corry Broer

wil melker reageert 17-09-2018

Gedicht: Onfortuinlijk

Auteur: Corry Broer

Ruud Grootveld reageert 16-09-2018

Gedicht: De regenboog.

Auteur: Ruud Grootveld

Ruud Grootveld reageert 16-09-2018

Gedicht: Mijn toekomstdroom

Auteur: Corry Broer

Ruud Grootveld reageert 16-09-2018

Gedicht: Limerick

Auteur: Ruud Grootveld

Ruud Grootveld reageert 16-09-2018

Gedicht: Nieuwe kansen

Auteur: Ruud Grootveld

Corry Broer reageert 16-09-2018

Gedicht: Limerick

Auteur: Ruud Grootveld

Corry Broer reageert 16-09-2018

Nieuws

Nieuwe gedichten

Luiheid

Auteur: Laantje

Reacties (0) 16/09/2018

Limerick

Auteur: Ruud Grootveld

Reacties (2) 16/09/2018

De melodie

Auteur: Dolf de Jong

Reacties (2) 15/09/2018

DNA

Auteur: Ruud Grootveld

Reacties (0) 15/09/2018

MEEUW

Auteur: Martin Kageling

Reacties (3) 15/09/2018

Limerick

Auteur: Ruud Grootveld

Reacties (2) 14/09/2018

Haiku

Auteur: Ruud Grootveld

Reacties (2) 14/09/2018

HAIKU

Auteur: Ruud Grootveld

Reacties (2) 14/09/2018

Waardoor

Auteur: ebba22

Reacties (2) 12/09/2018